25, జులై 2013, గురువారం

చను నీకు గుడుపఁజాలెడి. . . . .

Pothana Telugu Bhagavatham Volumetric Analasisపోతన తెలుగు భాగవతం గణనోపాఖ్యానం: తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు_8: 10.1-220- క. “ చ ను నీకు గుడుపఁజాలెడి చ ను వారలు లేరు ; నీవు చ నవలె ” ననుచుం “ జ నుఁ గుడుపి మీఁద నిలుకడఁ జ ను దాన ” ననంగ వేడ్కఁ ...

23, జులై 2013, మంగళవారం

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు_6

7-166-క.
                  "చదివించిరి నను గురువులు
                    చదివితి ధర్మార్థ ముఖ్య శాస్త్రంబులు నేఁ
                    జదివినవి గలవు పెక్కులు
                    చదువులలో మర్మ మెల్లఁ జదివితిఁ దండ్రీ!
గురువుల దగ్గర యేం నేర్చుకొన్నా వని అడిగిన తండ్రి హిరణ్యాక్షునికి ప్రహ్లాదుడు సమాధానం చెప్తున్నాడు. “నాన్నగారు! నాచే ఈ గురువులు ధర్మశాస్త్రం, అర్థశాస్త్రం మొదలైన సర్వ శాస్త్రాలు చక్కగా వల్లెవేయించారు. అలా ఎన్నో శాస్త్రాలు నేర్చుకొన్నాను. సర్వ శాస్త్రాల రహస్య సారాన్ని పరమార్థాన్ని ఆకళింపు చేసుకొన్నాను.”
చదివించిరి = చదివించిరి; నను - ననున్ = నన్ను; గురువులు = గురువులు; చదివితి = చదివితిని; ధర్మార్థముఖ్య = ధర్మార్థకామ; శాస్త్రంబులు - శాస్త్రంబులున్ = శాస్త్రములను; నేఁ జదివినవి గలవు - నేన్ = నేను; చదివినవి = చదివినట్టివి; కలవు = ఉన్నవి; పెక్కులు = అనేకమైనవి; చదువులలో - చదువుల = చదువుల; లోన్ = అందలి; మర్మమెల్లఁ జదివితిఁ దండ్రీ - మర్మములు = రహస్యములు; ఎల్లన్ = అన్నిటిని; చదివితిన్ = చదివితిని; తండ్ర్రీ = తండ్రి.
  తెలుగుభాగవతం.కం  http://www.telugubhagavatam.com/
 || ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయః ||

22, జులై 2013, సోమవారం

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు_5

7-150-సీ.
మందార మకరంద మాధుర్యమునఁ; దేలు మధుపంబు బోవునే మదనములకు?
నిర్మల మందాకినీ వీచికలఁ దూఁగు; రాయంచ జనునె తరంగిణులకు?
లలిత రసాల పల్లవ ఖాదియై చొక్కు; కోయిల చేరునే కుటజములకుఁ?
బూర్ణేందు చంద్రికా స్ఫురిత చకోరక; మరుగునే సాంద్ర నీహారములకు?  
తే. నంబుజోదర దివ్య పాదారవింద
చింత నామృత పాన విశేష మత్త
చిత్త మే రీతి నితరంబుఁ జేర నేర్చు?
వినుతగుణశీల! మాటలు వేయు నేల?"
        తండ్రి హిరణ్యాక్షుడు “హరి గిరి అనకు” అన్నాడు. ప్రహ్లాదుడు నీతిశాలి కదా. గురువు చండామార్కుల వారికి సమాధానం చెప్పాడు. వినుతగుణశీల అని సంబోధించాడు. ఆ సందర్భంలోది ఈ అమృత గుళిక. 
ప్రఖ్యాత చరితుడా! వినవయ్య నా మాట. ఎన్నో మాటల్లో చెప్పటం అనవసర మయ్య. ఎవని నాభి యందు సృష్టికర్త పుట్టిన పద్మం జనించిందో ఆ విష్ణుదేవుని దివ్య మైన పాదపద్మాలను ధ్యానించటంలోనే, ఆ అమృతం ఆస్వాదించటంలోనే సదా పరవశిస్తు ఉంటుంది నా మనస్సు. మరి మందార పూల మకరందంలోని మాధుర్యం  మరిగిన తుమ్మెద ఉమ్మెత్తపూల వైపు పోదుగదా. స్వచ్చ మైన ఆకాశగంగా తరంగాలపై విహరించే రాజహంస వాగులు వంకల దగ్గరకు చేరదు కదా. తియ్య మామిడి లేత చిగుర్లు తిని పులకించి  పాటలుపాడే కోకిల కొడిసిచెట్ల పైకి వెళ్ళదు కదా. నిండు పున్నమి వెన్నెలలో విహారాలు చేసే చకోర పక్షి దట్టమైన మంచు తెరల మాటుకి పోదుకదా. అలాగే ఇతర విషయాల పైకి నా చిత్తం వెళ్ళదు. 
మందార మకరంద మాధుర్యమునఁ దేలు - మందార = మందారము యొక్క; మకరంద = పూతేనె యొక్క; మాధుర్యమునన్ = తీయదనము నందు; తేలు = ఓలలాడెడి; మధుపంబు బోవునే - మధుపంబు = తుమ్మెద; పోవునే = వెళుతుందా; మదనములకు - మదనముల = ఉమ్మెత్తపూల; కున్ = కు; నిర్మల = స్వచ్ఛమైన; మందాకినీ వీచికలఁ దూఁగు - మందాకినీ = గంగానది యొక్క; వీచికలన్ = తరంగములందు; తూగు = ఊగెడి; రాయంచ జనునె - రాయంచ = రాజ హంస; చనునె = పోవునా; తరంగిణులకు - తరంగిణుల్ = (సాధారణ) ఏరుల; కున్ = కు; లలిత రసాల పల్లవ ఖాది యై - లలిత = చక్కటి; రసాల = మామిడి; పల్లవ = చిగుర్లను; ఖాది = తినునది; ఐ = అయ్యుండి; చొక్కు = మై మరచెడి; కోయిల = కోయిల; చేరునే = దగ్గరకు వచ్చునా ఏమి; కుటజములకుఁ బూర్ణేందు చంద్రికా - కుటజముల = కొండమల్లె, కొడిసెచెట్ల; కున్ = కు; పూర్ణేందు = నిండుజాబిల్లి; చంద్రికా = వెన్నల; స్పురిత చకోరక మరుగునే - స్పురిత = స్పందించెడి; చకోరకము = వెన్నెలపులుగు; అరుగునే = వెళ్లునా ఏమి; సాంద్ర నీహారములకు నంబుజోదర - సాంద్ర = దట్టమైన; నీహారముల్ = మంచుతెరల; కున్ = కు; అంబుజోదర = నారాయణుని {అంబు జోదరుడు - అంబుజము (పద్మము) ఉదరుడు (పొట్టనగలవాడు), విష్ణువు}. 
దివ్య పాదారవింద - దివ్య = దివ్యమైన; పాద = పాదము లనెడి; అరవింద = పద్మముల; చింత నామృత పాన విశేష మత్త - చింతనా = ధ్యానము యనెడి; అమృత = అమృతమును; పాన = తాగుటచే; విశేష = మిక్కలిగా; మత్త = మత్తెక్కిన; చిత్త మేరీతి నితరంబుఁ జేర నేర్చు - చిత్తము = మనసు; ఏ = ఏ; రీతిన్ = విధముగ; ఇతరము = వేరొంటిని; చేరన్ = చేరుటను; నేర్చున్ = చేయగలదా ఏమి; వినుత గుణశీల - వినుత = స్తుతింపదగిన; గుణ = సుగుణములుగల; శీల = వర్తనగలవాడ; మాటలు వేయు నేల - మాటలు = మాటలు చెప్పుట; వేయున్ = అనేకము; ఏలన్ = ఎందులకు.
తెలుగుభాగవతం.కం  http://www.telugubhagavatam.com/

 || ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయః ||

చదవని వా డఙ్ఞుం డగు . . .. .

Pothana Telugu Bhagavatham Volumetric Analasisపోతన తెలుగు భాగవతం గణనోపాఖ్యానం: 
తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు_
4- 7-130- క. "చదు వనివాఁ డఙ్ఞుం డగు జదివిన సదసద్వివేక చతురత గలుగుం జదువఁగ వలయును జనులకుఁ జదివించెద నార్యు లొద్ధఁ జ...

21, జులై 2013, ఆదివారం

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు_3

1-5-ఉ.
ఆదర మొప్ప మ్రొక్కిడుదు నద్రి సుతా హృదయానురాగ సం
పాదికి దోషభేదికిఁ బ్రపన్నవినోదికి విఘ్నవల్లికా
చ్ఛేదికి మంజువాదికి నశేష జగజ్జన నంద వేదికిన్
మోదకఖాదికిన్ సమద మూషక సాదికి సుప్రసాదికిన్.
        తన తల్లి పర్వత పుత్రి యైన పార్వతీదేవి మనస్సులో అనురాగ మనే సంపద సంపాదించినవాడు, సకల పాపాలను విరిసిపోయేలా చేసేవాడు. ఆశ్రితులకు సంతోషం కలిగించేవాడు, సమస్తమైన విఘ్నా లనే తాళ్ళను భేదించేవాడు, మనోఙ్ఞంగా మాట్లాడేవాడు, భక్తులకు సర్వలోకస్తులకు ఆనంద ప్రదాత, మోదం కలిగించే ఉండ్రాళ్ళను తృప్తిగా ఆరగించేవాడు, చక్కటి మూషిక వాహను డైనవాడు, మోదప్రదాయకుడు అయిన  వినాయకునికి వంగి వందనాలు చేస్తాను.
        ఆదరమొప్ప - ఆదరము = మన్నన; ఒప్పన్ = ఉట్టిపడేలా; మ్రొక్కిడుదు నద్రిసుతా హృద యానురాగ సంపాదికి - మ్రొక్కున్ = నమస్కారమును; ఇడుదున్ = పెట్టెదను; అద్రి = పర్వత; సుతా = పుత్రి; హృదయ = హృదయ; అనురాగ = అనురాగాన్ని; సంపాది = సంపాదించినవాడు; కిన్ = కి; దోషభేదికిఁ బ్రపన్న వినోదికి - దోష = పాపాలని; భేది = పోగొట్టేవాడు; కిన్ = కి; ప్రపన్న = శరణాగతులైన భక్తులకు; వినోది = సంతోషము కలిగించు వాడు; కిన్ = కి; విఘ్నవల్లికాచ్ఛేదికి - విఘ్న = విఘ్నాల; వల్లికా = సమూహమును; చ్ఛేది = నాశనముచేసే వాడు; కిన్ = కి; మంజువాదికినశేషజగజ్జననందవేదికిన్ - మంజు = మనోజ్ఞముగ; వాది = మాట్లాడే వాడు; కిన్ = కి; అశేష = అనేక; జగత్ = లోకములందలి; జన = జనులకు; నంద = ఆనందము; వేది = కలిగించే వాడు; కిన్ = కి; మోదకఖాదికిన్ - మోదక = ఉండ్రాళ్ళు; ఖాది = తిను వాడు; కిన్ = కి; సమదమూషకసాదికి - సమద = చక్కగ; మూషక = ఎలుక; సాది = నడిపే వాడు; కిన్ = కి; సుప్రసాదికిన్ - సుప్రసాది = మంచి నిచ్చే వాడు; కిన్ = కి.
 || ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయః ||